🧮คำนวณภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)

การถอด VAT ออกจากราคาที่รวมภาษีแล้วเป็นจุดที่คนคำนวณผิดกันมากที่สุด เพราะหลายคนเข้าใจว่าแค่คูณด้วย 7% ก็ได้ ซึ่งไม่ถูกต้อง ราคา 1,070 บาทที่รวม VAT แล้ว ถ้าเอา 7% ไปคูณจะได้ 74.90 บาท แต่ VAT จริงคือ 70 บาท ผิดไปเกือบ 5 บาท และยิ่งจำนวนเงินมาก ความคลาดเคลื่อนยิ่งสูง เครื่องมือนี้คำนวณให้ถูกต้องทั้งสองทิศทาง

บวก VAT เพิ่ม เป็นทิศทางที่ง่ายกว่า เมื่อมีราคาก่อนภาษีอยู่แล้ว ก็นำมาคูณด้วยอัตราภาษีเพื่อหาจำนวน VAT แล้วบวกกลับเข้าไป ตัวอย่างเช่น สินค้าราคา 1,000 บาท VAT คือ 1,000 คูณ 7% เท่ากับ 70 บาท รวมเป็น 1,070 บาท

ถอด VAT ออก เป็นจุดที่ผิดกันบ่อย วิธีที่ถูกต้องคือนำยอดรวมภาษีหารด้วย 1.07 จะได้ราคาก่อนภาษี แล้วนำยอดรวมลบด้วยราคาก่อนภาษีจึงได้จำนวน VAT

เหตุผลที่ต้องหารด้วย 1.07 ไม่ใช่คูณด้วย 7% เพราะ 7% นั้นคิดจากราคาก่อนภาษี ไม่ใช่จากยอดรวม เมื่อเรามีแต่ยอดรวมอยู่ในมือ เราต้องย้อนกลับไปหาฐานเดิมก่อน ตัวอย่าง ยอดรวม 1,070 บาท หารด้วย 1.07 ได้ 1,000 บาท VAT จึงเท่ากับ 70 บาท

อีกวิธีที่ให้ผลเท่ากันคือคูณยอดรวมด้วย 7 แล้วหารด้วย 107 ซึ่งเป็นสูตรที่นักบัญชีนิยมใช้เพราะคำนวณในใจง่ายกว่า

ใครต้องจดทะเบียน VAT ผู้ประกอบการที่มีรายได้จากการขายสินค้าหรือให้บริการเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี มีหน้าที่ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มกับกรมสรรพากร ผู้ที่จดทะเบียนแล้วต้องออกใบกำกับภาษีทุกครั้งที่ขาย เก็บ VAT จากลูกค้า แล้วนำส่งกรมสรรพากรเป็นรายเดือนภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป

ภาษีซื้อและภาษีขาย ผู้ประกอบการที่จดทะเบียน VAT ไม่ได้นำส่งภาษีที่เก็บจากลูกค้าทั้งหมด แต่นำภาษีขายที่เก็บได้มาหักด้วยภาษีซื้อที่จ่ายไปตอนซื้อของเข้ามา แล้วนำส่งเฉพาะส่วนต่าง หากภาษีซื้อมากกว่าภาษีขายก็ขอคืนได้ นี่คือเหตุผลที่ VAT ถูกเรียกว่าภาษีมูลค่าเพิ่ม เพราะเก็บจากมูลค่าที่เพิ่มขึ้นในแต่ละขั้นตอนเท่านั้น

สินค้าที่ได้รับยกเว้น ไม่ใช่ทุกอย่างที่มี VAT สินค้าเกษตรที่ยังไม่แปรรูป การศึกษา การรักษาพยาบาล และการขนส่งในประเทศบางประเภท ได้รับยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่ม