คำนวณภาษีเงินได้ครึ่งปี (ภ.ง.ด.94)

อัตราหักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมา ของเงินได้แต่ละประเภท

แบบ ภ.ง.ด.94 คือแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาครึ่งปี สำหรับคนที่มีเงินได้จากการให้เช่าทรัพย์สิน วิชาชีพอิสระ การรับเหมา หรือการทำธุรกิจค้าขาย ซึ่งเป็นเงินได้ประเภทที่ 5 ถึง 8 ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 40 คนกลุ่มนี้ไม่มีฝ่ายบุคคลหักภาษีให้ทุกเดือนเหมือนมนุษย์เงินเดือน กฎหมายจึงกำหนดให้ยื่นแบบกลางปีหนึ่งครั้ง เพื่อทยอยชำระภาษีแทนที่จะไปจ่ายก้อนใหญ่ทีเดียวตอนสิ้นปี

สิ่งที่ทำให้คนคำนวณผิดมากที่สุดคือการเอาตัวเลขทั้งปีมาใส่ แบบนี้นับเฉพาะเงินได้ที่ได้รับจริงระหว่างเดือนมกราคมถึงมิถุนายน และที่สำคัญกว่านั้นคือ ค่าลดหย่อนหักได้เพียงกึ่งหนึ่ง ค่าลดหย่อนส่วนตัวที่ปกติ 60,000 บาทจึงเหลือ 30,000 บาทในแบบนี้ ใครที่ใส่ 60,000 เต็มจะได้ตัวเลขภาษีต่ำกว่าความจริง แล้วต้องมาจ่ายเพิ่มพร้อมเบี้ยปรับทีหลัง

ขั้นที่ 1 — รวมเงินได้เฉพาะครึ่งปีแรก นับเงินได้ประเภทที่ 5 ถึง 8 ที่ได้รับจริงระหว่าง 1 มกราคม ถึง 30 มิถุนายน เงินเดือนประจำซึ่งเป็นเงินได้ประเภทที่ 1 และดอกเบี้ยเงินปันผลซึ่งเป็นประเภทที่ 4 ไม่ต้องนำมารวมในแบบนี้

ขั้นที่ 2 — หักค่าใช้จ่าย เลือกได้สองทาง หักเหมาตามอัตราที่กฎหมายกำหนดสำหรับเงินได้แต่ละประเภท ซึ่งไม่ต้องมีหลักฐาน หรือหักตามจริงซึ่งหักได้มากกว่าถ้าต้นทุนสูง แต่ต้องเก็บใบเสร็จไว้ทุกใบ อัตราหักเหมาดูได้จากตารางในหน้านี้ ตั้งแต่ 10% สำหรับการให้เช่าทรัพย์สินอื่น ไปจนถึง 60% สำหรับการรับเหมาและธุรกิจค้าขาย

ขั้นที่ 3 — หักค่าลดหย่อนเพียงกึ่งหนึ่ง นี่คือกติกาเฉพาะของแบบครึ่งปีตามมาตรา 56 ทวิ ลดหย่อนส่วนตัว 60,000 เหลือ 30,000 · คู่สมรสที่ไม่มีเงินได้ 60,000 เหลือ 30,000 · บุตรคนละ 30,000 เหลือคนละ 15,000

ขั้นที่ 4 — คำนวณภาษีตามขั้นบันได ใช้อัตราเดียวกับภาษีเงินได้ทั้งปี คือ 150,000 บาทแรกได้รับยกเว้น แล้วไล่ขึ้นเป็น 5% 10% 15% 20% 25% 30% และ 35% ตามลำดับ

ขั้นที่ 5 — หักภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายไว้แล้ว ผลต่างคือยอดที่ต้องชำระเพิ่ม ถ้าถูกหักไว้มากกว่าภาษีที่ต้องเสีย ส่วนเกินขอคืนได้

เงินที่จ่ายไปไม่ได้หายไป ภาษีที่ชำระตามแบบ ภ.ง.ด.94 นำไปเครดิตหักออกจากภาษีที่ต้องเสียตอนยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 สิ้นปีได้เต็มจำนวน จึงไม่ใช่การเสียภาษีซ้ำซ้อน

ใครต้องยื่น คนโสดที่มีเงินได้ครึ่งปีเกิน 60,000 บาท และผู้ที่มีคู่สมรสซึ่งมีเงินได้รวมกันเกิน 120,000 บาท กำหนดยื่น 1 กรกฎาคม ถึง 30 กันยายน ที่สำนักงานสรรพากร หรือถึง 8 ตุลาคม เมื่อยื่นผ่านอินเทอร์เน็ต