คำนวณค่าล่วงเวลา (OT)
คำนวณค่าล่วงเวลาตาม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน ทั้ง OT วันทำงานปกติ 1.5 เท่า ทำงานวันหยุด และล่วงเวลาวันหยุด 3 เท่า สำหรับลูกจ้างรายเดือนและรายวัน
ถามเกี่ยวกับหน้านี้
ผู้ช่วย AI ตอบได้เฉพาะเรื่องที่เกี่ยวกับเครื่องมือในหน้านี้เท่านั้น
ค่าล่วงเวลาไม่ได้มีอัตราเดียว แต่แบ่งเป็นสามกรณีตามกฎหมาย และแต่ละกรณีให้อัตราต่างกันมาก ตั้งแต่ 1.5 เท่าไปจนถึง 3 เท่าของค่าจ้างต่อชั่วโมง ลูกจ้างจำนวนมากถูกจ่ายไม่ครบเพราะไม่ทราบว่าตัวเองอยู่ในกรณีไหน โดยเฉพาะกรณีทำงานล่วงเวลาในวันหยุดซึ่งได้สูงสุดถึง 3 เท่า เครื่องมือนี้แยกคำนวณให้ทีละกรณีพร้อมอ้างอิงมาตราของกฎหมาย
วิธีคำนวณ
หาค่าจ้างต่อชั่วโมงก่อน สำหรับลูกจ้างรายเดือน กฎหมายให้หารเงินเดือนด้วย 30 วันเพื่อหาค่าจ้างต่อวัน แล้วหารด้วยจำนวนชั่วโมงทำงานปกติต่อวันอีกที ข้อควรระวังคือต้องหารด้วย 30 เสมอ ไม่ใช่จำนวนวันทำงานจริงในเดือนนั้น สำหรับลูกจ้างรายวันก็นำค่าจ้างต่อวันหารด้วยชั่วโมงทำงานได้เลย
กรณีที่ 1 ล่วงเวลาในวันทำงานปกติ ได้ 1.5 เท่า ตามมาตรา 61 คือการทำงานเกินเวลาทำงานปกติในวันที่ต้องมาทำงานอยู่แล้ว เช่น ปกติเลิก 17.00 น. แต่อยู่ต่อถึง 20.00 น. สามชั่วโมงนั้นคิดเป็น 1.5 เท่า
กรณีที่ 2 ทำงานในวันหยุด ตามมาตรา 62 กรณีนี้แยกตามประเภทลูกจ้าง ลูกจ้างรายเดือนได้รับค่าจ้างในวันหยุดอยู่แล้วตามปกติ กฎหมายจึงให้จ่ายเพิ่มอีก 1 เท่า ส่วนลูกจ้างรายวันที่ไม่ได้รับค่าจ้างในวันหยุด กฎหมายให้จ่าย 2 เท่า ผลลัพธ์สุดท้ายที่ลูกจ้างทั้งสองแบบได้รับจึงใกล้เคียงกัน เพียงแต่วิธีนับต่างกัน
กรณีที่ 3 ล่วงเวลาในวันหยุด ได้ 3 เท่า ตามมาตรา 63 เป็นอัตราสูงสุด คือการมาทำงานในวันหยุดแล้วยังทำเกินเวลาทำงานปกติออกไปอีก ตัวอย่างเช่น มาทำงานวันอาทิตย์ตั้งแต่ 9.00 ถึง 20.00 น. โดยเวลาทำงานปกติคือ 8 ชั่วโมง ดังนั้น 8 ชั่วโมงแรกคิดตามกรณีที่ 2 ส่วน 3 ชั่วโมงที่เหลือคิด 3 เท่าตามกรณีนี้
ข้อจำกัดที่กฎหมายกำหนด การทำงานล่วงเวลาต้องได้รับความยินยอมจากลูกจ้างก่อน นายจ้างบังคับไม่ได้ ยกเว้นงานบางลักษณะที่กฎหมายระบุไว้ นอกจากนี้ชั่วโมงล่วงเวลารวมกับชั่วโมงทำงานในวันหยุดต้องไม่เกิน 36 ชั่วโมงต่อสัปดาห์
ลูกจ้างบางตำแหน่งไม่มีสิทธิได้ OT เช่น ลูกจ้างที่มีอำนาจกระทำการแทนนายจ้างในการจ้าง ลดค่าจ้าง หรือเลิกจ้าง รวมถึงงานขนส่งบางประเภท แต่ยังมีสิทธิได้ค่าทำงานในวันหยุดตามปกติ
คำถามที่พบบ่อย
เงินเดือน 18,000 บาท ทำ OT ชั่วโมงละเท่าไหร่
ค่าจ้างต่อวันคือ 18,000 หารด้วย 30 เท่ากับ 600 บาท ค่าจ้างต่อชั่วโมงคือ 600 หารด้วย 8 เท่ากับ 75 บาท ดังนั้น OT วันทำงานปกติได้ชั่วโมงละ 112.50 บาท และล่วงเวลาในวันหยุดได้ชั่วโมงละ 225 บาท
ทำไมต้องหารด้วย 30 ทั้งที่เดือนนั้นมี 31 วัน
เพราะกฎหมายกำหนดให้ใช้ 30 เป็นตัวหารมาตรฐานสำหรับลูกจ้างรายเดือน ไม่ว่าเดือนนั้นจะมีกี่วันจริงก็ตาม การใช้ตัวเลขคงที่ทำให้ค่าจ้างต่อชั่วโมงเท่ากันทุกเดือน ไม่ผันผวนตามปฏิทิน
นายจ้างบังคับให้ทำ OT ได้ไหม
โดยหลักแล้วไม่ได้ครับ การทำงานล่วงเวลาต้องได้รับความยินยอมจากลูกจ้างก่อน ยกเว้นงานที่มีลักษณะต้องทำต่อเนื่องซึ่งหากหยุดจะเสียหาย หรืองานฉุกเฉิน นอกจากนี้ชั่วโมงล่วงเวลารวมกับการทำงานวันหยุดต้องไม่เกิน 36 ชั่วโมงต่อสัปดาห์
ได้ OT ไม่ครบ ทำอย่างไร
เก็บหลักฐานการเข้าออกงานไว้ก่อน เช่น บันทึกเวลา สลิปเงินเดือน หรือข้อความที่นายจ้างสั่งให้อยู่ต่อ แล้วยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงานที่สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในพื้นที่ ไม่มีค่าใช้จ่ายและไม่ต้องจ้างทนายความ
แหล่งอ้างอิง
ตรวจสอบอัตราล่าสุดเมื่อ 25 ส.ค. 2569